Z wielką przyjemnością chcielibyśmy zaprosić Was na naszą opowieść Światoobrazy w Azji. 14 miesięcy w podróży. Z radością przyjęliśmy zaproszenie Urzędu Miasta w Szklarskiej Porębie do udziału w cyklu spotkań z podróżnikami Terra Incognita. Już w przyszły czwartek, 10 lutego, w Chacie Izerskiej przeniesiemy się w czasie i przestrzeni. Przemkniemy przez pustkowia Mongolii, powłóczymy się uliczkami Phnom Penh, wypijemy kawę na Jalan Roda i pogaworzymy z Minahasa. Będzie można nie tylko zanurzyć się w obrazach i dźwiękach ale również …  to już niespodzianka

Link do strony organizatora:

http://www.szklarskaporeba.pl/pl/wydarzenia/kalendarz-wydarzen.html?task=view_detail&agid=516&year=2011&month=02&day=10

W tym roku przed świętami zaczerpnęliśmy z polskiej tradycji i upiekliśmy pierniczki, bedziemy objadać się grzybową i … już rok mija od czasu kiedy w północnym Laosie poszliśmy na wigilijną rybę do niewielkiej restauracyjki. Uśmiechnięty właściciel, wieszając świąteczne ozdoby na płocie mówił „I am making some Marry Christmas”

Życzymy Wam radości i spokoju w ten świąteczny czas oraz wszelkiej pomyślności w Nowym 2011 Roku.

Marysia i Marcin

Za sprawą tej fotografii powrócił do mnie ów moment. Znów wędrowałem rdzawą ścieżką wijącą się wśród powykręcanych sosen. Tafla jeziora zamarła by przypodobać się niebu. Drewniane czółna spokojnie wisiały w powietrzu nic sobie nie robiąc z chwilowego stanu nieważkości. Nikogo nie interesowało co będzie później. Nikt nie chciał zmącić tej chwili. Panowała cisza.

PS

Powyższe zdjęcie otrzymało wyróżnienie w Wielkim Konkursie Fotograficznym National Geographic w kategorii Krajobraz. Zaprszama do obejrzenia relacji z gali finałowej.

National Geographic

http://www.national-geographic.pl/artykuly/pokaz/wyniki-6-wielkiego-konkursu-fotograficznego-national-geographic-polska/

Onet

http://przewodnik.onet.pl/polska/gala-finalowa-wielkiego-konkursu-fotograficznego-n,1,3708433,artykul.html

Ostatni dzień w Azji. Wstajemy wcześnie rano. Tyle rzeczy trzeba jeszcze załatwić. Ostatnia wizyta na targu, kupuję galangal i kilka liści kaffir, aby tom yam wyszła jak należy. Dwa kilogramy mangostanów, oj będziemy za nimi tęsknić, parę jabłek na podróż, no i jeszcze papaja do zjedzenia tuż przed wyjazdem na lotnisko. Odwiedzam sprzedawcę durianów, pewnie długo ich nie zobaczę, wybieram większego aby nasze zmysły nasycić jego smakiem na dłużej. Poszlibyśmy jeszcze do Ahmada, naszego przyjaciela z Pakistanu, ale wszyscy muzułmanie poszczą teraz od świtu do zmierzchu. Ich knajpki są zamknięte, otworzą dopiero tuż przed zachodem słońca. Jest ramadan.

Ostatni spacer ulicami Kuala Lumpur. Sklepy i uliczne knajpki imigrantów z Pakistanu, Indii i Bangladeszu. Przybli tu na początku ubiegłego stulecia albo zaledwie parę dni temu. Kobiety w sari wybierają kolejne złote bransoletki do dźwięczących kolekcji na ich nadgarstkach. Tamilski miesza się z Urdu, zapach chicken tandori z wonią jaśminu. Po sąsiedzku Chinatown. Odkąd kwitł handel i można było zarobić pieniądze, Chińczycy też tu byli. Razem z nimi herbata, medycyna i hoteliki. Tu i ówdzie kręcą się turyści z Bliskiego Wschodu. Kobiety zakryte od stóp do głów drepczą za mężem. Wokół kręci się gromadka ich dzieci. Starsze dziewczynki chustką okrywają głowy, chłopcy w niczym nie różnią się wyglądem od ich rówieśników z Europy czy Stanów. Są na wakacjach. Malezja to muzułmańska Szwajcaria. Kilkanaście metrów nad nimi, wysoko na rusztowaniu, pracują Birmańczycy. Przyjechali tu w poszukiwaniu lepszego życia bo ich rząd odmawiam im do tego prawa. Azja w pigułce. Chłonę te ostatnie chwile Azji.

Tak było jeszcze wczoraj. Od dzisiaj jesteśmy w domu. Cieszymy się tym chociaż nasze dusze jeszcze nie dojechały. Nie wiemy gdzie są. Nie potrafimy ich upilnować. Niech chasają samopas i cieszą się wolnością, abyśmy znowu mogli sie do nich przyłączyć.

PS

Historie dopiero układają się w głowie i powracają w najmniej oczekiwanym momencie. Łapię je i spisuję. Nasza podróż będzie trwała mimo, że my jesteśmy już w domu. Zostańcie z nami.

Podróżuję już ponad rok. Jestem pełen ludzkich historii. Jedne same do mnie przychodzą, o inne delikatnie wypytuję. Niektóre nieśmiało proszą o uwagę, szeptem. Czasami są milczeniem, pełną mocy ciszą, która szuka we mnie tej samej ciszy, chwili zatrzymania i uwagi. Inne krzyczą ochrypłym głosem bądź kokietują figlarnym uśmiechem. Opowiadania, powieści, anegdoty. Płyną wokół mnie wartką rzeką wydarzeń. Mogę się w niej zanurzyć, tylko wysłuchać albo wcielić w jedną z postaci, stać się czyjąś historią, która zacznie żyć swoim życiem.

Ile historii mogę wysłuchać? Czasami mam ich dość, innym razem łaknę. Zapadają we mnie. Noszę je w sobie przez dni, tygodnie, miesiące. Ni stąd ni zowąd, któraś z nich powraca i upomina się o chwilę uwagi. Rusza projektor i seans zaczyna się od nowa. Muszę przeżyć ją jeszcze raz, kameralnie w moim osobistym kinie na ekranie świadomości. Niektóre zostają ze mną na zawsze. Jak duchowy tatuaż. Sprawiają, że się zmieniam. Spisuję je żeby nie zapomnieć. Niezdarnie ubieram w słowa, jak małe dziecko, które nie lubi sweterków. Czasami zamykam w kadrze jak w klatce. Wieloma się zachwycam i puszczam wolno. Nikomu nie opowiadam ani nie pokazuję. Schwytany motyl przestaje latać i umiera. Czy to ja wybieram historie czy może one mnie? Nie mogę wysłuchać wszystkich. To niemożliwe.

Młoda dziewczyna o pięknym, niewymuszonym uśmiechu podaje śniadanie. Jest papaja w niedużych kawałkach, dzbanek kawy i placek z bananem. I wszystko jest w porządku i pewnie dla wielu to raj na ziemi. Ale jest pewne ale. Bo kawa jest lekko lurowata, a naleśnik mały i mało banana i … I już wiem, że dopadła mnie podróżna tęsknota. Taka tęsknota gdzieś daleko od domu, gdzie te same pojęcia mają inne znaczenie i nagle uświadamiam sobie, że tym razem inność rozczarowuje a nie cieszy.

Zaczynam planować co zrobię jak wrócę. Rano, zaraz po obudzeniu włączę radio aby grało w całym domu. Będzie Zapraszamy do trojki a o dziewiątej usłyszę głos Piotra Barona w Tubaronie. Ach trzymam kciuki żeby tak właśnie było. Żeby nikt ramówki nie zmienił, żeby on nie był właśnie na urlopie … Włączę czajnik, zaparzę herbatę a dla Marcina kawę. Pójdę po śliwki do najbliższego sklepu, ach jakże za nimi tęsknie. Będę jadła śliwki i popijała herbatą … Będę w domu.

Pojadę odwiedzić Rodziców. Zadzwonię domofonem, dwa krótkie dzwonki. Drzwi się otworzą i szybko pokonam te parę stopni. Wbiegnę na pierwsze piętro a mama będzie czekała w otwartych drzwiach. Przekroczę próg i przywitam się z Tatą, a Mama powie, że jesteśmy opaleni. Będzie na nas czekał cały talerz swieżo zerwanych wiśni i pewnie olbrzymi arbuz na urodziny. I to pierwsze wtulenie się w ich ramiona. Tęsknie za wami.

O czym myśli się w podróży? Dobre pytanie. O wszystkim. O tym, że ma sie ochotę na kanapkę z żółtym serem i ziemniaki z kwaśnym mlekiem. O naszym gołębiu, który ostatniej wiosny złożył u nas jajko na balkonie i o sąsiadach, którzy zawsze nam kibicowali gdy pakowaliśmy samochód przed wyjazdem. O życzliwym nam Pyrusiu i Bartku i co teraz robi Basia. Że kwiaty wokoło piękne takie jak te w doniczkach na polskich balkonach. Że jak przyjdzie jesień zrobię ocet jabłkowy, że zjadłabym kiszonej kapusty. Że przyroda tu piękna, takiej w Polsce nie mamy, że drzewa ogromne, bambusy strzeliste, a ludzie zawsze serdeczni, prości w obejściu. Że deszcz jest zawsze ciepły i wszystkie noce takie jak te nieliczne lipcowe w Polsce. Że pojechałabym na Mazury, najlepiej w maju, kiedy trzciny dopiero zmieniają barwę ze słomkowej na trawiastą, kiedy tylko pojedyncze żagielki widać na wodzie w spokojny wtorek lub środę. Kiedy jeszcze sezon nie obudził potworów z watą cukrową i bursztynowymi pamiątkami, pań na szpilkach na keji i podstarzałych lowelasów. Że nie będę musiała robić prania codziennie i że wybiorę sobie koszulkę inną niż trzy niesmiertelne, które mam i spodnie nie brązowe. Że …

Chcę usiąść na kanapie i słuchać muzyki. Jakiej? Na początku Lubomskiego i polskie hiciory, chcę śpiewać głośno do siebie najlepsze kawalki Dżemu i Perfektu. Chcę zmieniać płyty i cieszyć się każdym kawałkiem. Jak już się naśpiewam, wezmę gazetę i przeczytam wszystkie artykuły. Wieczorem pójdę do kina, zjem knedle z truskwakami, które Mama zrobiła specjalnie dla nas. Będę w domu. Ptaki będą pięknie śpiewały i może zimno sie zrobi, spadnie deszcz a może śnieg i buty nie będą wysychać w godzinę. Sandały zamienię na kozaki, koszulki na ramiączkach na sweter, może dwa. Będę w domu. Pani w sklepie będzie miała zły dzień, a ja jeszcze gorszy bo szaro, będę w domu. Tylko gdzie to będzie?

Czyżby już czas wracać?

Jestem tu tylko gościem. Moje pojawienie się zaskoczyło gospodarzy. Widzę to w ich rybich oczach. Przyglądają mi się bacznie gotowi w każdej chwili uciec. Ci więksi rozważają atak. Przyszedłem z góry, ze świata, który jest im zupełnie nieznany. Nigdy się tam nie zapuszczają. Nie da się ukryć, że jestem tu obcy. Poruszam się niezdarnie. Zamiast płetw mam słabo przydatne kończyny. Aby coś widzieć muszę patrzeć przez szybę, aby nie zmarznąć muszę się specjalnie ubrać. Taszczę ze sobą ekwipunek, który pozwala mi oddychać. Jak dobrze pójdzie powietrza wystarczy na godzinę. Później będę się musiał poddać i zakończyć swoją wizytę. Będę musiał przyznać, że nie należę do tego świata.

Pierwszego nurkowania z akwalungiem się nie zapomina. To uczucie niedowierzania, że można oddychać pod wodą. Wspaniale! Dotąd mogłem jedynie na minutę zanurzyć się i na wstrzymanym oddechu przepłynąć kilkanaście metrów. Teraz wiszę wbrew grawitacji i rozglądam się wokół siebie. Do pięciu metrów głębokości wodę radośnie rozświetlają dochodzące tu promienie słońca. Ślizgają się po koralowym ogrodzie omiatając niezwykłe formy. Kruche i gęste „rogi łosia”, kulisty i twardy „mózg”, rozrastające się na kilkanaście metrów średnicy talerze, koronkowe wachlarze, pluszowe niczym dywan falujące falbany, tańczące w rytm wody neonowe anemony. Wolno sunę tuż nad nimi, jakbym wisiał nad ogrodem mamy. Przyglądam się harcom ryb. Orgia barw i kształtów trwa w najlepsze. Tego się nie da opisać. To trzeba zobaczyć! Dlaczego w Bałtyku ryby są tylko srebrne?

Opuszczam koralowy ogród i opadam coraz głębiej. Z każdym metrem robi się coraz ciemniej. Łagodny prąd niesie mnie wzdłuż pionowej ściany. Mijam gigantyczne gąbki sterczące niczym fabryczne kominy, zaglądam do ogromnych beczek rozmiarów człowieka. Ze szczelin okiem łypią na mnie mureny zazdrośnie strzegące swojego terytorium. Nasz przewodnik ma świetne oko i sporo doświadczenia. Nurkuje w tym miejscu już kilkanaście lata i zna każdy centymetr rafy. Z łatwością wypatruje krewetki i kraby kilkucentymetrowej wielkości, które chowają się w koralach i gąbkach do złudzenia je imitując. Od czasu do czasu niczym piękny kwiat oko ucieszy kolorowy ślimak mozolnie sunący po ścianie.

Na dwudziestuparu metrach zawisam nad piaszczystą półką. Obfitujący w dziwactwa podwodny świat osiąga tu kulminację. W piasku zagrzebała się ryba-krokodyl przypominająca tego prawdziwego. Gdyby przewodnik mi nie pokazał sam bym nie zauważył ryby-liścia i ryby-kamienia, które kształtem w ogóle nie przypominają ryb a bardziej przyrodę nieożywioną. Technikę kamuflażu opanowały do perfekcji. Ich kolor i faktura przypominają porosłą skałę lub gnijący liść kołysany wodą.Trwają w bezruchu udając, że ich nie ma.

Jesteśmy coraz głębiej, prąd przybiera na sile. Zaczynają pojawiać się duże sztuki. Osiągające metr i więcej grańce stoją w prądzie polując na ofiarę. Wpływamy w liczącą kilka tysięcy ryb ławicę tuńczyków, która krążąc dookoła przypomina tornado. Płynę razem z nimi, są na wyciągnięcie ręki jednak kiedy próbuję je pogłaskać zwinnie czmychają w bok jakby mi chciały udowodnić, że i tak ich nie dogonię. No cóż, chyba muszę przyznać im rację. Gdzieś głębiej, może na czterdziestu metrach przemykają rekiny. Tylko widać ich chyże sylwetki i charaketrystystyczny, swingujący ruch ciała. Patrolują swój rewir kilkakrotnie nawracając.

Wskazówka manometru dobrnęła do pięćdziesięciu barów. Czas minął. Trzeba rozpocząć wynurzenie. Powoli unosimy się ku srebrzącej się nad nami tafli wody mąconej kroplami rzęsistego deszczu. Jest coraz jaśniej, stopniowo wracają kolory. Niczymy ptaki wznosimy się coraz wyżej i wyżej. Pod nami zostaje wielki błękit.

P.S.

Wszystkie zdjęcia wykonane przez Roberto Miotto (www.rajalaut-bunaken.com) i opublikowane za jego zgodą.

Dzięki Roberto za wspólne nurkowanie!

Podłączenie stało się dla wielu być albo nie być. Podczas gdy życie w realu najzwyczajnie w świecie się toczy i nie mamy na to żadnego wpływu bo taka jest natura czasu, to nasze życie w sieci musi być nieustannie podtrzymywane. Oj tak, wymaga to sporo pracy i czasu. Żeby „mieć życie wirtualne” trzeba stale aktualizować swój profil, dodawać zdjęcia, lubić coś, komentować coś, być teraz z kimś znajomym, wysyłać komuś zaproszenie i robić jeszcze wiele innych rzeczy żeby istnieć. No i trzeba to robić często, najlepiej nonstop, online. Jeżeli robisz to raz na tydzień albo rzadziej to nie żyjesz tylko wegetujesz. Po prostu ledwie istniejesz.

Na Filipinach poznajemy Viviane i Wolfa. Oboje po sześćdziesiątce. Podróżują od ponad czterdziestu lat i byli praktycznie wszędzie. Typ podróżnika, który mało mówi o sobie i o tym czego dokonał, a raczej wypytuje i słucha innych. Dopiero kiedy pociągnie się ich za język zaczynają płynąć historie. Opowiadają nam o podróży po Afryce w latach siedmdziesiątych, o braku kontaktu z bliskimi przez wiele miesięcy i o listach na poste restante (czy ktoś jeszcze pamięta co to takiego?). Do dziś nie mają telefonu komórkowego ani nie używają poczty elektronicznej. Mówią, że kiedy wyjeżdżają chcą zniknąć. Chcą być tu i teraz, w podróży, oderwać się od codziennego życia i zanurzyć w rzeczywistości, która ich otacza. Chcą być odłączeni.

Powoli przeżuwam mojego tosta i popijam kawą. Nie ma z kim pogadać. Wszyscy uśmiechają się do monitorów i przeżywają swoją podróż jeszcze raz. W świecie wirtualnym. Relacjonują ją na bieżąco minuta po minucie by ich przyjaciele i rodzina mogła to obejrzeć i skomentować, niemalże być tu z nimi. Lekką ręką zamieniają godziny prawdziwej rzeczywistości wokół siebie na godziny życia w świecie wirtualnym. Mogliby pogadać z kierowcą tuk-tuka ale oni muszą załadować zdjęcia. Mogliby usiąść na ulicy i pogapić się na życie nią płynące ale właśnie przyszła wiadomość i trzeba odpowiedzieć. Trzeba żyć bo inaczej się umrze. Wirtualnie oczywiście.

Jeden z naszych Czytelników wyraził kiedyś żal, że Światoobrazy nie mają Twarzy w Księdze bo mógłby być naszym fanem i na bieżąco nas śledzić. Zaprzyjaźniona para podróżników pisze, że zaczyna wątpić czy ktoś jeszcze czyta ich bloga. Niby taka nowoczesna forma, a już niemodna jakaś. Czyżby odchodziła do lamusa? Czy życie przeniosło się gdzie indziej i trzeba za nim gonić? W recepcji każdego hostelu wisi teraz hasło: Dołącz do nas na facebook’u! Już wkrótce będę mógł pewnie zostać „przyjacielem” przewoźnika autobusowego albo wypożyczalni kajaków.

Może następną podróż będę relacjonował na pocztówkach? Czy pamiętacie jaka to radość otworzyć skrzynkę i znaleźć niespodziewaną kartkę z daleka? Trochę pomiętą (przecież podróżowała tysiące kilometrów upchana w jutowy worek wraz z innymi) z dziwnym znaczkiem (odklejony nad parą trafi do klasera obok innych) i rozmytym stemplem pocztowym. Napiszę po prostu …

Kochani!

U nas wszystko w porządku.

Jesteśmy zdrowi, nie martwcie się.

Bardzo za wami tęsknimy.

Marysia i Marcin w podróży

Marysia i Marcin

Borneo,  17 lipca 2010

Jest ich nie więcej niż trzystu. Siarkowi górnicy. Pracują razem, ale na własny rachunek. Każdy sam wytapia siarkę, sam ładuje swoje kosze, sam targa je do skupu. Codziennie każdy z nich robi dwa kursy. Dwa razy po 80 kilogramów. To ciężka praca fizyczna, ale oni nie chcą innej. Na budowie mogą zarobić 30 tysięcy rupii dziennie. Za siarkę dostają trzy razy tyle. Żaden z nich nie myśli o przyszłości. Liczy się dzień dzisiejszy i rodzina do wyżywienia. Póki mogą, pracują. O zdrowie będą martwić się później. Może dzieci pomogą.

Z krawędzi krateru niewiele widać. Głęboki lej wypełniony gryzącym dymem. Raz po raz wiatr przegania kłęby siarkowych oparów, z których wyłania się stroma ścieżka i sunący po niej tragarze. Ponoć tam w dole jest turkusowe jezioro. Żeby je zobaczyć trzeba zejść do krateru. Ruszamy w dół zatrzymując się co jakiś czas aby przepuścić obładowanych górników. Z każdym krokiem stężenie siarki w powietrzu rośnie. Mijamy ekipę telewizyjną, która już założyła maski z pochłaniaczami i czeka aż będzie coś widać. My mamy tylko sarong Marysi i trykotową koszulkę, którą możemy naciągnąć na twarz. To samo robią górnicy. Zagryzają szmaciany zwitek i oddychają tylko ustami. BHP to tutaj pojęcie abstrakcyjne. Po dwudziestu minutach docieramy na sam dół. To miejsce z piekła rodem. Stalowe rurociągi wprowadzają gorącą parę w skały by rozpuścić siarkę. Po schłodzeniu opary skraplają się i spływają w dół gdzie ponownie zastygają w taflę siarki. Górnicy uwijają się przy kotłach doglądając przepływu gorącej, wulkanicznej wody, z której pochodzi para. Biorą głęboki wdech i znikają w trujących oparach. Idę w ich ślady, ale szybko zdaję sobie sprawę, że to nie ma sensu. Oczy łzawią mi tak, że ledwie widzę coś na matówce, autofokus wariuje nie mogąc złapać punktu zaczepienia. Kilka razy naciskam spust migawki i wycofuję się. Oni tam zostają.

Obserwuję ich pracę z boku. Przekrwione oczy, umazane siarką ręce, umięśnione żylaste torsy. Na ramionach zwyrodniałe narośla zdradzają gdzie od wielu lat opiera się nosidło. Pracują w ciszy. Energicznymi uderzeniami łomu kruszą wytopioną siarkę i starannie układają ją w bambusowych koszach. Ciężar musi być rozłożony równomiernie, aby nie stracić równowagi. Każdy krok stawiają w skupieniu. Tylko ciężki oddech i drżenie ciała zdradza ogromny wysiłek fizyczny. Każdy w swoim rytmie wypracowanym przez lata.

Dno krateru na chwiłę wyłania się z oparów siarki. Widok poraża surowym pięknem. Turkusowa woda jeziora zdradziecko zachęca do kąpieli ale temperatura i skład chemiczny na to nie pozwalają. Przyroda jest tu mało gościnna. Wewnątrz krateru nie rośnie żadna roślina. Rzadko kiedy dociera powiew wiatru. Tylko człowiek wdziera się tutaj codziennie. Chyłkiem wynosi wykradziony skarb. Jego ślad znaczy przyprószona na żółto leśna ściółka.